Negatieve rente was al de norm voor zeer vermogende spaarders. Het is u als belegger vast niet ontgaan dat verschillende Nederlandse banken de spaargeldgrens voor negatieve rente begin deze maand naar 100.000 euro verlaagden. Steeds meer spaarders worden geraakt. Houdt u een bedrag aan boven deze grens, dan wordt u beboet met een negatieve rente van 0,5%. Wat zijn uw alternatieven? Er zijn verschillende opties, waaronder uw spaargeld beleggen. Maar hoe verstandig is dit?

Een negatieve rente vanaf 100.000 euro. In sommige landen gaan banken nog verder. Zo moeten Deense spaarders vanaf juli dit jaar al negatieve rente betalen vanaf 100.000 Deense Kronen (omgerekend 13.500 euro). Particulieren moeten boven die grens 0,6% aan rente betalen, zakelijke klanten zelfs 0,75% tot 1%. Ook Nederlandse banken kunnen niet garanderen dat er straks  over saldi onder 100.000 euro geen boeterente betaald hoeft te worden. Logisch dat spaarders zich afvragen waar dit heen gaat en of er nog veilige alternatieven voorhanden zijn.

Hoe is deze situatie ontstaan?

Voornaamste ‘boosdoener’ is de Europese Centrale Bank (ECB). De negatieve rentes zijn mede het gevolg van haar monetaire beleid. De ECB bepaalt immers de hoogte van de (korte) rente en houdt deze al langere tijd extreem laag. Ze wil met de lage rente stimuleren dat mensen geld uitgeven, geld lenen en investeren. Dat is goed voor de economie en stimuleert de inflatie.

Ook banken hebben al lange tijd te kampen met deze zeer ongebruikelijk lage rentestanden. Ze maken fors verlies op het bewaren van spaargeld. Om hun kosten te beperken en de dalende rentemarges op te vangen, rekenen ze de negatieve rente in toenemende mate door aan spaarders.

Wat is de impact op spaarders?

De consumentenbond heeft in 2020 onderzoek gedaan naar de invloed van negatieve rente op het gedrag van spaarders. Wat zouden ze doen bij een negatieve spaarrente? Ze ondervroegen 7.000 panelleden. Hieronder staan de resultaten van het onderzoek.

Negatieve rente - paneluitslag

De meeste panelleden kozen ervoor om over te stappen naar een andere bank. Opvallend is dat maar liefst 20% hun geld zou opnemen en thuis bewaren. Hoe verstandig is dit? Daarnaast koos zo’n 11% ervoor om hun geld te gaan beleggen en 10% zou zijn of haar hypotheek gaan aflossen. Hieronder bespreken wij deze verschillende keuzes.

Naar een andere bank overstappen
Veel mensen zien dit als een goede optie. Spaarders met meer dan 100.000 euro aan spaargeld kunnen ervoor kiezen hun vermogen te spreiden over verschillende banken om zo onder de spaargeldgrens van een ton te blijven. Deze strategie wordt al toegepast door spaarders die zeker willen weten dat hun geld volledig is gedekt onder het Nederlandse depositogarantiestelsel. Als de bank failliet gaat, krijgen spaarders tot 100.000 euro vergoed.

Van de bank halen en thuis bewaren
Sommige spaarders zien het ook als een reële optie om hun geld van de bank te halen en thuis te bewaren. Hier kleven echter grote risico’s aan. De Consumentenbond vindt het zorgwekkend dat zo’n hoog percentage spaarders (20%) dit overwegen. Het geld kan immers verloren gaan door brand of inbraak.

Hypotheek aflossen
Voor veel spaarders is de negatieve rente een extra zetje om hun hypotheek (verder) af te lossen. Als u uw lening wilt terugbrengen, dan kan de negatieve spaarrente een uitgelezen kans zijn om uw maandelijkse lasten (fors) te verlagen. Het nadeel van dit alternatief is dat u in de toekomst een stuk minder flexibel bent omdat uw geld vastzit in stenen, letterlijk.

Beleggen
Veel beleggers zien zich door de toenemende negatieve rente en het beperkt aantal alternatieven, genoodzaakt om hun vermogen te beleggen. Effecten zijn immers doorgaans goed verhandelbaar en weer makkelijk liquide te maken. Maar is de negatieve spaarrente wel de juiste aanleiding om met uw vermogen (extra) te gaan beleggen?

Is de negatieve rente een drijfveer om in aandelen te beleggen?

Als u gaat beleggen kiest u (vaak in overleg met uw vermogensbeheerder) voor een beleggingsprofiel voor de lange(re) termijn dat aansluit op uw wensen en beleggingsdoelstellingen. Dit profiel vertegenwoordigt een bepaalde rendements-/risicoverhouding waar u zich als belegger comfortabel bij voelt. Het risicoprofiel is dan ook bepalend voor de verhouding aandelen en obligaties in uw portefeuille.

Het aandelenbelang in de portefeuille draagt bij aan uw rendement en de potentie in uw portefeuille. Het belang in obligaties zorgt voor een dempende werking bij een daling in de markt en verlaagt het tussentijds neerwaarts risico. We noemen obligaties daarom ook wel het defensieve hart van de portefeuille.

Uit rendementsoogpunt doen sommige beleggers obligaties van de hand en ruilen deze in voor aandelen. Ofwel, ze stappen over naar een offensiever profiel in verband met de lage rente. Daar is niets op tegen, zolang u als belegger de waarde van de betreffende obligaties aanhoudt in geld op uw spaarrekening.

Maar als u zich laat verleiden om ook uw spaargeld te beleggen in verband met de negatieve rente, vragen wij ons af of dit verstandig is. U spreekt immers uw liquiditeiten aan, terwijl u deze juist heeft gereserveerd om uw portefeuilleprofiel mee in stand te houden. Effecten zijn vrij snel weer liquide te maken, maar als uw beleggingshorizon (te) kort is, dan kan een tussentijdse dip (zoals de coronadip) roet in het eten gooien en is de kans aanwezig dat u uw aandelen met verlies moet verkopen.

De renteontwikkelingen houden veel beleggers in hun greep. Het dilemma blijft: is de negatieve rente een drijfveer om (offensiever) te beleggen, of blijft u toch sparen tegen beter weten in? Wij raden aan om hier een weloverwogen beslissing in te nemen. Bij twijfel weet u ons te vinden. Wij geven u graag advies.


Vragen?

Heeft u nog vragen over dit fonds of andere beleggingen uit uw portefeuille? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag verder.

Mieke van Haandel Mieke (1970) is vermogensadviseur en partner. Mieke is een gedreven teamplayer die het vertrouwen van haar relaties weet te winnen.