Vandaag is het 1 oktober, Internationale dag van de koffie. Jaarlijks wordt er op deze dag extra aandacht besteed aan het bakje troost. Wereld Koffiedag is inmiddels een begrip. Koffie verkeerd, cappuccino, latte macchiato of een gewoon kopje koffie. We kunnen vandaag de dag niet meer zonder. Maar waar en wanneer is koffie eigenlijk ontstaan? Hoe veroverde het de wereld? En hoe denken wij over beleggen in zo’n belangrijk handelsproduct als koffie? Kan dit interessant zijn?

Koffie, het zwarte goud

Wakker worden met de aromatische geur van verse bonen. Alleen dit blijkt al een genot voor de koffieliefhebber. Bovendien houdt de cafeïne menig koffiedrinker dagelijks op de been. Ook bij ons op kantoor zijn de koffiecups niet aan te slepen en worden er aan de lopende band kopjes vol geschonken.

Sinds de 19e eeuw is de koffieboon een belangrijk exportproduct voor landen rond de evenaar, waaronder Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Brazilië is vandaag de dag de grootste koffieproducent van de wereld, gevolgd door Vietnam, Colombia, Indonesië en Ethiopië. Koffie wordt hier bejubeld vanwege de belangrijke economische waarde van het ‘zwarte goud’.

De oorsprong van koffie

Koffie kent een lange geschiedenis. Tot de elfde eeuw werd de koffieboon alleen nog maar genuttigd in Ethiopië, de geboorteplaats van de koffie. Hier werden ruwe bonen in eerste instantie gebruikt om op te kauwen. In de elfde eeuw brachten Arabische handelaren de koffie mee naar Perzië. Ze maalden de koffiebonen en mengden deze met dierlijk vet of olie. Hiervan draaiden ze balletjes en namen deze mee als energiebron tijdens verre reizen. Ze maakten vervolgens wijn van het sap van de koffiebessen. Al snel kreeg men in de gaten dat deze koffiedrank een stimulerende werking had en ook nog eens heerlijk smaakte. De Perzen waren dol op deze nieuwe ‘islamitische wijn’, omdat echte wijn verboden was voor moslims.

De historie van de koffiehandel

Pas in de tweede helft van de vijftiende eeuw werd koffie in Arabië echt onderdeel van het dagelijks leven. Mokka, een havenstad in Jemen, groeide destijds uit tot de belangrijkste wereldwijde handelsplaats voor koffie. Handelaren brachten de koffie vervolgens naar Europa, waar het in eerste instantie door de katholieke kerk werd beschouwd als een duivelse drank en daardoor werd verboden. De toenmalige Paus Clemens VIII wilde de koffie proeven en vond het zo lekker dat hij het drankje zijn zegening gaf. Vervolgens groeide koffie in de zestiende eeuw in populariteit en schoten de koffiehuizen als paddenstoelen uit de grond. Nederland werd het centrum van de wereldhandel in koffie, op de voet gevolgd door Frankrijk. In het begin van de achttiende eeuw verspreidden de koffieplantages zich naar Midden- en Zuid Amerika.

Vóór de negentiende eeuw was koffie een statussymbool en vanwege de hoge prijs alleen weggelegd voor de welgestelden en rijke zakenlui die elkaar ontmoetten in koffiehuizen. Door de prijsdaling werd koffie later betaalbaar voor iedereen. Koffie is inmiddels uitgegroeid tot een favoriete volksdrank die in vele culturen wordt genuttigd. Koffiedrinken is dan ook een echte sociale bezigheid.

Rechtstreeks of via de beurs beleggen in koffie

Vandaag de dag is koffie na petroleum het belangrijkste handelsproduct ter wereld. Door deze populariteit is koffie als eeuwenoud product door de jaren heen tevens een belegging geworden. Beleggen in koffie kan rechtstreeks of via de beurs.

Als u rechtstreeks in koffie belegt, wordt deze fysiek ingekocht bij een koffieproducent en vervolgens opgeslagen. In de praktijk is dit voor beleggers geen haalbare kaart. U heeft als belegger naast het marktrisico, bovendien het opslagrisico.

Een andere mogelijkheid is om op de beurs te beleggen in de grondstof koffie. Koffie behoort net als goud, olie, graan tot de commodities, ofwel bulkproducten waarvan de prijs geheel door vraag en aanbod tot stand komt. Hierbij valt tevens te denken aan grondstoffen en agrarische producten. In deze beleggingsklasse wordt veel verhandeld via termijncontracten op de beurs. Helaas zijn termijncontracten risicovolle en complexe producten die veel tijd en kennis vergen en u in een worst-case scenario veel geld kunnen kosten.

Beleggers kopen koffie doorgaans via de beurs. U koopt koffie van een bedrijf dat koffie produceert en verkoopt, zoals JDE Peet’s (het moederbedrijf van Douwe Egberts), Starbucks of Nestlé. Door te beleggen in een individueel bedrijf, belegt u echter minder gespreid. U loopt immers naast het marktrisico een zogenaamd bedrijfsrisico.

Lees hier meer over de risico’s van beleggen.

Hoe denken wij over beleggen in grondstoffen, zoals koffie?

We zien een belegging in grondstoffen als speculatief. Dit geldt ook voor een belegging in het ‘zwarte goud’. De waarde van een grondstof is namelijk geheel afhankelijk van de tegenpartij. Een speculant kan alle koffie in de wereld bezitten, maar de waarde is fictief zolang er geen koper voor is.

Gelukkig belegt u bij ons door middel van fysieke indextrackers en marktfondsen tevens in gerenommeerde koffieproducerende bedrijven. De aanbieder van een fysieke indextracker of marktfonds bevat alle onderliggende aandelen in de index en volgt daarmee één op één de onderliggende index of de markt. Hiermee belegt u bovendien internationaal, tegen lage kosten en goed gespreid. U belegt bij ons bijvoorbeeld in de Vanguard FTSE Developed Europe ex UK, waarin Nestlé de grootste positie inneemt en voor 4,9% in de index is vertegenwoordigd.

Slow Beleggen

Wat de beurzen de komende jaren doen, dat blijft koffiedik kijken. Markten zijn niet te voorspellen, leert de ervaring ons. Hier sluiten we ons met onze beleggingsfilosofie dan ook bij aan. Bij marktbeleggen, ofwel Slow beleggen, kunnen we het marktrisico dan ook niet elimineren, maar andere beleggingsrisico’s des te meer.

We kijken er naar uit, zodra de omstandigheden het weer toelaten, hierover verder met u van gedachten wisselen onder het genot van het eeuwenoude kopje koffie. Uiteraard op gepaste afstand!


Contact?

Heeft vragen aan ons of opmerkingen voor ons? Twijfel dan niet om contact met ons op te nemen. We zijn u graag van dienst!

Mieke van Haandel Mieke (1970) is vermogensadviseur en partner. Mieke is een gedreven teamplayer die het vertrouwen van haar relaties weet te winnen.