Eerder schreven wij het al: elke crisis went. Hoewel de ernst en de hevigheid van het coronavirus er niet minder op is geworden en de risico’s van besmetting dezelfde zijn, worden de beperkende maatregelen in veel landen geleidelijk aan versoepeld. De zomerperiode beperkt het risico op overdracht omdat het virus in de buitenlucht minder makkelijk overspringt en de UV-stralen het virus sneller doden. De angst dat er in het najaar een tweede golf besmettingen ontstaat, lijkt naar de achtergrond te zijn gedrongen. Immers: ‘live goes on’. Mensen durven weer vakantieplannen te maken en veel landen hechten eraan het toerisme weer de nodige ruimte te geven.

Beurzen zijn flink hersteld

Intussen zijn de beurskoersen flink hersteld en naderen we de niveaus van begin 2020. Velen verbazen zich over dit relatief snelle koersherstel. Vooral gezien de vele slechte berichten over de groei van belangrijke economieën, de voortdurende spanningen tussen de VS en China, de sombere berichten over de ontwikkelingen en de sterk gedaalde omzetten en winstcijfers binnen de toeristenindustrie en van veel kleine, maar ook van de nodige grote bedrijven. Het lijkt erop dat beleggers op dit moment vooral de focus leggen op de positieve verwachtingen tegenover de post-coronaperiode.

Wereldwijde verantwoordelijkheid

De komende periode zullen de wereldwijde economisch-maatschappelijke ontwikkelingen met name afhangen van de wijsheid, vindingrijkheid en terughoudendheid van onze belangrijkste wereldleiders, zoals Angela Merkel, Emmanuel Macron, Xi Jinping, Donald Trump, Shinzo Abe en Narendra Modi. In tijden van crisis wordt de internationale solidariteit op haar waarde en spankracht getoetst. Kleine politieke misstappen van één van de wereldleiders kunnen dan grote economische, geopolitieke en sociale gevolgen hebben.

Het is spijtig om vast te moeten stellen dat bij uitstek het machtigste land ter wereld wordt geleid door een president die zijn emoties onvoldoende onder controle heeft en alle diplomatieke regels aan zijn laars lapt. Juist in een periode waarin de mensheid wordt bedreigd door een bijna ongrijpbaar en agressief virus, is gemeenschapszin en gedeelde verantwoordelijkheid voor de dreigende consequenties zeer essentieel. Het heeft in deze fase vanzelfsprekend geen pas voorrang te geven aan persoonlijke doelen boven die van de samenleving als geheel.

Elk werelddeel neemt momenteel haar verantwoordelijkheid door verregaande economische stimuleringsmaatregelen te nemen. Die zijn ongeëvenaard en vormen feitelijk een effectieve economische airbag voor komende tegenslagen. De bedragen die ermee gemoeid zijn, zijn van een dermate grote omvang dat de financiële markten en beleggers optimistisch durven te zijn over de nabije toekomst. Tegelijk nemen ook de zorgen over de sterk stijgende schulden toe.

Spreid uw beleggingen

Dat een goede spreiding van uw beleggingen over alle economisch relevante landen, sectoren, aandelen, obligaties en vastgoed een goede zaak is, blijkt ook nu weer tijdens de coronacrisis. Waar in de maand mei de sectoren technologie en gezondheidszorg ‘de kar’ trokken, nemen de financiële- en oliesector deze rol vanaf begin juni over.

Vanaf halverwege mei zetten de koersstijgingen wereldwijd verder voort, tot enthousiasme van beleggers. Het optimisme over de hervatting van de reguliere werkzaamheden neemt dagelijks met sprongen toe. De massieve financiële steun van de centrale banken en landelijke overheden begint zijn vruchten af te werpen.

Veel beleggers durven een voorschot te nemen op een goede afloop van de coronacrisis. Tegelijk schuilt er een gevaar in dit bijna ongebreidelde optimisme.

Want wat gaan de beurskoersen doen als zich onverhoopt een flinke tegenslag aandient? Is het economisch fundament waarop het koersherstel rust in dat geval wel sterk genoeg? Welke beleggers stutten dit koersherstel? Hoe lang zijn de financiële polsstokken van de centrale banken? Hoe ver en hoe lang kunnen de landelijke overheden het volhouden om te interveniëren? Dit zijn allemaal essentiële en veelal aan ons gerichte vragen.

Aan elke koersrally komt een eind

Om te beginnen komt er aan elke koersrally (want zo kunnen wij de recente koersstijgingen wel typeren) een eind. Hopelijk niet door tegenslag, maar door de nuchtere vaststelling dat de herwonnen bedrijfswaarderingen op basis van grondige analyses goed zijn.

Het economisch fundament was vóór de crisis sterk. Er was immers lage werkloosheid, een gezonde economische groei, prima vooruitzichten, veel ruimte voor innovatie, stijgende koopkracht, lage rente, lage inflatie, overwegend gezonde bedrijfsresultaten, verbeterende overheidsfinanciën, stijgende interesse in duurzaam ondernemen en een flink vertrouwen bij producenten en consumenten. Dit fundament is voor veel (internationale) beursgenoteerde ondernemingen tot heden niet onherstelbaar aangetast. Echter zal menig bedrijf een tweede generieke lockdown niet weer overleven.

Geld is momenteel praktisch gratis

De lengte van de financiële polsstokken van de centrale banken is in principe onbeperkt. Daar waar personen een beperkte levensduur hebben en daarmee hun schulden tijdig dienen af te lossen, kennen landen en instituten geen einddatum.

Geld is momenteel in alle werelddelen praktisch gratis en omvangrijke financiële hulpprogramma’s leggen daardoor nauwelijks beslag op de algemene middelen. Een buitengewoon unieke en juist nu een zeer welkome situatie.

Ten behoeve van het in stand houden en stimuleren van de economische groei kunnen overheden hun schulden zo nodig tientallen jaren voor zich uitschuiven. Japan heeft aangetoond dat een ongekend begrotingstekort goed samen kan gaan met een redelijk stabiele en aanvaardbare economische groei. We moeten de financiële problemen vanzelfsprekend niet bagatelliseren, maar deze onnodig groot maken is ook niet nodig.


Contact?

Heeft u nog vragen? Neem dan contact met ons op. Wij staan u graag te woord.

Peter van der Slikke Peter (1953) is de grondlegger van topcapital. Als gedreven leider inspireert hij zijn teamleden en klanten met presentaties en boeken over de financiële wereld.